Омбор дезинфекцияси — бу юзалардаги микроорганизмлар сонини камайтириш: пол ва йўлакларда, стеллаж ҳамда паллетларда, дарвоза олди ва юклаш-тушириш майдонида, ходимларнинг хизмат ва маиший хоналарида. У йиғиштириш ўрнини босмайди: аввал хона йиғиштирилади ва бўшатилади, кейингина ишлов берилади — чанг босган ва ифлос юзага берилган ишлов ўзидан кутилган натижани бермайди. Ҳашаротлар ва кемирувчилар билан ҳам дезинфекция шуғулланмайди: булар алоҳида ишлар. Ва бу тиббий муолажа эмас — у даволамайди ва тиббий натижа бермайди.
Омборда айнан дезинфекция қачон керак бўлади
Сабаблар деярли ҳар доим хўжалик билан боғлиқ ва таниш:
- хона ижарага олинмоқда ёки, аксинча, бўшатилиб топширилмоқда;
- таъмир ёки стеллаж майдонини қайта жойлаштириш тугаган;
- омбор узоқ вақт ёпиқ турган ва энди ишга қайтарилмоқда;
- сув ўтган ёки сув босган, қуритишдан кейин юзаларни тартибга келтириш керак;
- хонада бегона ҳид туриб қолган;
- омборда кемирувчилар ёки ҳашаротлар бўлган, улар билан алоҳида ишлар орқали шуғулланилган ва энди навбат юзаларга келган;
- кийим ечиш хонаси, овқатланиш хонаси, ҳожатхоналар каби маиший жойларнинг санитария ҳолати ходимларда савол туғдиради;
- компания тартибни сақлаб туриш учун омборга вақти-вақти билан ишлов бериб туришга ўзи қарор қилган.
Бу сабабларнинг ҳеч бири ишлов албатта керак дегани эмас. Сизнинг ҳолатингизда нима ўринли экани мурожаат ва кўздан кечириш вақтида аниқланади. Сақланадиган маҳсулот тури ҳам ўшанда муҳокама қилинади: умуман қандай ишлар мумкинлиги шунга боғлиқ.
Омборда қайси жойлар текширилади
Омбор офисдан фақат майдони билан фарқ қилмайди. Бу ерда баланд стеллажлар, техника ҳаракати ва дарвоза орқали кўча билан доимий алоқа бор, шунинг учун текширув битта катта майдон бўйича эмас, жойлар бўйича олиб борилади:
- дарвоза, рампа ва юклаш-тушириш майдони — омбор кўча ҳамда транспорт билан туташадиган жой;
- паллетлар тўғридан-тўғри полда турадиган қабул қилиш ва жўнатиш участкалари;
- стеллажлар орасидаги йўлаклар ва стеллажларнинг ўзи — таянчлар, жавонлар, пастки яруслар;
- паллетлар тагидаги ҳамда девор бўйлаб пол, бурчаклар ва кам қараладиган жойлар;
- брак, қайтарилган товар ва вақтинчалик сақлаш жойи;
- хизмат хоналари: хўжалик хоналари, устахона, омборчининг иш жойи;
- ходимларнинг маиший жойлари — кийим ечиш хонаси, овқатланиш хонаси, ҳожатхоналар;
- омбор техникаси ва жиҳозлари: аравачалар, гидравлик аравачалар, нарвонлар, айланмадаги паллетлар;
- қадоқ материали ва тара тўпланадиган жойлар — картон, плёнка, бўш паллетлар.
Рўйхат бутунлай олинмайди: бир омборда йўлаклар ва пастки яруслар бўйича ишланади, бошқасида юклаш майдони ҳамда маиший жойлар ҳам қўшилади. Нима ишга кириши ва нима тегилмай қолиши кўздан кечиришда кўринади — ва бу мутахассис чиқишидан олдин белгилаб қўйилади.
Товар, қадоқ ва кириш
Омборда асосий савол ишловнинг ўзида эмас, балки товар билан нима қилишда ва хонага қандай киришда. Шунинг учун мурожаат қилинганда шулар муҳокама қилинади:
- нима ва қандай ҳолатда сақланади: маҳсулот тури, қадоқ, очиқ ёки ёпиқ тара;
- қайси жойларни бутунлай бўшатиш мумкин, қайсиларини — йўқ;
- товар ва қадоқ билан муомала тартиби: нима чиқарилади, нима ёпилади, нима ишлардан чиқариб ташланади;
- омбор графиги — қабул, жўнатиш, сменалар — ва ишлар учун қандай вақт ажратиш мумкинлиги;
- ҳудудга кириш: рухсатномалар, қўриқлаш хизмати, калитлар, дарвозани ким очади ва мутахассисни ким кутиб олади;
- жойида боғланиш мумкин бўлган масъул ходим;
- кириш мумкин бўлмаган ёки кириш исталмаган жойлар ва ускуналар.
Энг оддий ва олдиндан айтса бўладиган вариант — ишлар жойини бутунлай бўшатиш. Агар бу имконсиз бўлса, дарров айтинг: товар ва қадоқ билан муомала тартиби жойида ҳал қилинмайди, ишлар бошланишидан олдин келишилади. Тўла омбор шароитида қандай ишлар мумкинлиги маҳсулотга ва хонага боғлиқ бўлиб, кўздан кечиришда аниқланади.
Мутахассис келгунига қадар омбор нимани тайёрлайди
Ишлар жойини омбор мутахассис келишидан олдин ўзи тайёрлайди — буни одатда ўша куни ишлаётган смена бажаради:
- ишлар жойини полдан ва пастки яруслардан бошлаб, имкон қадар бўшатинг;
- ўз ўрнида қоладиган жойлардаги товар ва қадоқни йиғиштиринг ёки ёпиб қўйинг;
- чиқинди, картон, плёнка, синиқ паллетлар ва энди асқотмайдиган нарсаларни чиқариб ташланг;
- стеллажлар орасидаги йўлакларни ва деворларга йўлни бўшатинг;
- маиший жойлардан озиқ-овқат, идиш-товоқ ва очиқ маҳсулотларни олиб қўйинг;
- омбор техникасини ишлар жойидан олиб чиқинг ва йўлни бўшатинг;
- ёруғлик етишмайдиган жойларда ёритишни таъминланг;
- ишлов бериб бўлмайдиган жойлар ва ускуналарни олдиндан айтинг;
- сменадаги ходимларни олдиндан огоҳлантиринг, токи тайёргарлик ишлар олдидаги охирги соатга қолиб кетмасин.
Ишлаб турган омборда рўйхатнинг бир қисмини бажариш қийин — бу ҳақда мурожаат қилганда айтинг. Қандай ишлар ва қайси жойларда мумкинлигини тайёргарлик ҳажми бевосита белгилайди.
Ишлов қандай ўтади
Тартиб ягона қолип бўйича эмас, омборга қараб тузилади:
- кўздан кечириш ва чегараларни аниқлаштириш — қайси жойлар, юзалар ва яруслар ишга киради;
- хона йиғиштирилгани ва жой келишилганидек бўшатилганини текшириш;
- аниқ омбор учун усул ва восита танлаш: юзалар тури, майдон, стеллажлар баландлиги ва жойларнинг вазифасига қараб;
- келишувда айтилган жойлар ва юзаларга ишлов бериш: пол ва йўлаклар, стеллажлар, юклаш майдони, хизмат ҳамда маиший хоналар;
- қўлланадиган восита йўриқномаси белгилаган тартибда таъсир қилиш вақтига ва шамоллатишга риоя қилиш.
Омборлар битта тўплам билан ишлаш учун жуда хилма-хил: бирида икки томонга дарвозаси бор совуқ ангар, бошқасида йўлаклари тор иситиладиган хона. Усул ва кетма-кетлик ишлар бошланишидан олдин келишилади.
Текшириб кўриш ва омборни ишга қайтариш
Кейин омбор айланмага қайтишни кутади ва саволлар одатда бир хил бўлади:
- хонани қанча шамоллатиш керак ва дераза бўлмаса буни қандай қилиш керак;
- одамлар, техника ва товарни қачон қайтариш мумкин;
- қайси юзаларни аввал ювиш керак — қўл тегадиганларини ва маиший жойларни;
- хонада қолган жиҳозлар ва тара билан нима қилиш керак.
Ишга қайтаришдан олдин жойни айланиб чиқиб, йўлаклар бўш эканига, ҳеч нарса унутилмаганига ва ҳаммаси ўрнига қайтганига ишонч ҳосил қилиш маъқул. Таъсир қилиш ва шамоллатиш муддатларини қўлланган восита йўриқномаси белгилайди — усул ва жойлар келишилгач, улар айтилади. Бу рақамларни телефон орқали олдиндан айтиб бўлмайди: улар восита ва омборнинг ўзи билан бирга ўзгаради.
Ишловлар орасидаги омбор тартиби
Чиқишлар орасида вазиятни одатдаги омбор интизоми ушлаб туради:
- фақат жўнатиш жойини эмас, пол ва йўлакларни ҳам мунтазам йиғиштириш;
- бўш периметр: деворга тақаб ҳеч нарса сақланмайди;
- товар ва тара тўғридан-тўғри полда эмас, стеллаж ҳамда паллетларда туради;
- маиший жойларда тартиб: маҳсулотлар ёпиқ идишларда, идиш-товоқ тунга қолдирилмайди;
- чиқинди ва қадоқ материали, аввало озиқ-овқат чиқиндиси, ҳар куни чиқарилади;
- тўкилган ва сочилган нарса йиғиштиришга қолдирилмай, дарров тозаланади;
- юк кириб-чиқмаётган пайтда дарвоза ва эшиклар ёпиқ туради;
- шикастланган қадоқ ва брак умумий жойда ҳафталаб ётмайди;
- томдан сув ўтиши ва конденсат кейинги мавсумга қолдирилмайди — пайқалган заҳоти бартараф этилади.
Бу бандларнинг ҳеч бири ишлов ўрнини босмайди ва унинг давоми ҳам эмас. Улар бошқа нарсани белгилайди — кейинги сафар қандай омбор билан иш кўрилишини.
Дезинфекциянинг дезинсекция ва дератизациядан фарқи
Учала сўз ўхшаш эшитилади, лекин ҳар хил ишни билдиради:
- дезинфекция — юзалардаги микроорганизмлар сонини камайтириш;
- дезинсекция — ҳашаротлар ва бошқа бўғимоёқлилар билан ишлаш;
- дератизация — кемирувчилар билан ишлаш.
Омборда бу ишлар офисдагига қараганда кўпроқ чалкаштирилади: паллетлар орасида ва пастки ярусларда пана жой кўп, дарвоза эса кунига бир неча марта очилади. Агар ҳозир ҳашаротлар ёки кемирувчилар фаол бўлса, аввал дезинсекция ёки дератизация орқали уларнинг ўзи билан шуғулланиш, дезинфекцияни эса шундан кейин ўйлаб кўриш маъқул. Акс ҳолда ишлов берилган юзалар яна ифлосланиши мумкин.
