Корхона объектида дезинсекция — бу хўжалик фаолияти олиб борилаётган жойда ҳашаротлар билан ишлаш: муассаса зали ва ошхонасида, савдо зали ва ёрдамчи хонада, ишлаб чиқариш бўлимида, омборда, офисда, меҳмонхона хонасида. Бундай объект квартирадан хона катталиги билан эмас, шароити билан фарқ қилади: хоналар бир нечта ва улар бир-бирига туташ, уларда доим одам бор, хонанинг ўзи эса деярли ҳар доим бирор нарса билан банд — товар, жиҳоз, озиқ-овқат, меҳмонлар ёки ишлаётган смена.
Бу саҳифа объект учун жавоб берадиган кишига — муассаса эгаси, администратор, хўжалик ишлари бўйича масъул, эксплуатация муҳандисига мўлжалланган. Унда мурожаат нималардан иборатлиги ва компаниядан нима керак бўлиши тушунтирилган. Гап ўз квартирангиз ёки хусусий уйингиз ҳақида бўлса, сизга бошқа саҳифа керак — квартира ва уйлар учун дезинсекция.
Компаниялар қандай ҳолатларда мурожаат қилади
Сабаблар одатда таниш ва объектдан объектга такрорланади:
- ҳашаротларни ходимлар ёки, бундан ҳам ёмони, мижозлар кўриб қолган;
- улар бир жойнинг ўзида пайдо бўлаверади, гарчи у ер мунтазам тозаланса ҳам;
- объект ижарага олинади ёки унинг вазифаси ўзгаради ва у «бор ҳолича» қўлга ўтади;
- таъмир тугаган, жиҳозлар жойидан сурилган, коммуникация каналлари ва бўшлиқлар очилган;
- етказиб бериш билан бирга объектга картон, поддон ва идиш келади — ҳашаротлар ичкарига кирадиган одатий йўллардан бири;
- фаоллик мавсумий: иссиқда пашша кўпаяди, ҳаво совуши билан ҳашаротлар бино ичкарисига, иссиқ ва нам жойларга кириб боради;
- компания муаммо юзага чиққанда ҳал қилишни эмас, келишилган жадвал бўйича хизмат кўрсатишни кўриб чиқади.
Сабабнинг ўзи ишлар ҳажмини кўрсатиб бермайди. Айнан сизнинг объектингизга нима кераклигини жойида ўтказиладиган кўздан кечириш айтади.
Одатдаги объектлар
Кўпинча қуйидаги объектлардан мурожаат қилишади:
- умумий овқатланиш ва дўконлар — кафе, ресторан, ошхона, савдо заллари ва уларнинг ёрдамчи хоналари;
- ишлаб чиқариш;
- омборлар ва сақлаш хоналари;
- офислар;
- меҳмонхоналар.
Бу — одатий мурожаат ҳолатларининг рўйхати, шартлар рўйхати эмас. Ишлов сизнинг объектингизга мос келадими ва қандай кўринишда бўлади — бу кўздан кечиришда аниқлаштирилади.
Корхона объекти турар жойдан нимаси билан фарқ қилади
Фарқ юзаки эмас: у ишлар тартибини ҳам, сиздан нима талаб қилинишини ҳам ўзгартиради.
Майдон ва бир-бирига туташ хоналар
Квартирада чегаралар дарров кўринади. Объектда эса залнинг ошхонаси, ошхонанинг омбори ва ювиш жойи бор, ундан кейин тамбур, чиқинди майдончаси, техник йўлак ва бутун бинога умумий коммуникациялар келади. Ҳашаротлар шу хоналар орасида юради, шунинг учун объект яхлит текширилади — улар кўринган битта хона бўйича эмас.
Одамлар, озиқ-овқат ва жиҳозлар
Объектда доим ходимлар, кўпинча мижозлар ҳам бўлади. Озиқ-овқат билан ишланадиган жойда иш столлари, инвентар, сақлаш жойлари ва жиҳозлардан келадиган иссиқлик қўшилади: сувараклар иссиқ ва намга яқин туради, шунинг учун улар очиқ юзадан эмас, жиҳозларнинг орқаси ва ички бўшлиқларидан қидирилади.
Иш тартиби ва тўхтаб туриш
Объект сменалар, жўнатишлар ва меҳмон қабул қилиш соатлари бўйича яшайди, ишлов эса шу жадвалга сиғиши керак. Ишлар вақти келишилади; объектнинг иш соатларидан ташқарида чиқиш ҳам мумкин. Хона қанча ёпиқ туриши ва уни қисмларга бўлиб қандай ўтиш кераклиги олдиндан муҳокама қилинади: бу ерда ҳаммаси ишлар ҳажмига ва хонанинг ўзига боғлиқ.
Кириш ва масъул шахс
Квартирада эшикни уй эгаси очади. Объектда эса рухсатнома, ёрдамчи ва техник хоналарнинг калитлари, ҳудуд бўйлаб ҳамроҳлик ҳамда компания тарафидан масалаларни жойида ҳал қила оладиган масъул одам керак бўлади.
Дастлабки кўздан кечириш
Иш объектни кўздан кечиришдан бошланади. Бу расмиятчилик учун эмас: объектда қандай ҳашаротлар борлиги ва улар қаердан келаётгани маълум бўлмагунча, ишлар таркибини айтишга асос йўқ. Кўздан кечиришда қуйидагиларга қаралади:
- ҳашаротлар айнан қаерда, қанчалик тез-тез ва қачондан бери кўринаётгани;
- иссиқ ва нам жойлар — жиҳозларнинг орқаси ва таги, ювиш жойлари ва сув иситгичлар ёни, коммуникация каналлари;
- озиқ-овқат, идиш ва қадоқ сақланадиган жойлар;
- хоналар орасидаги йўллар: вентиляция, қувур стояклари, коммуникация каналлари, эшик ўринлари, товар қабул қилиш жойи;
- чиқинди жойи ва унинг қанчалик тез-тез бўшатилиши;
- ишлов чекланган жойлар: очиқ озиқ-овқат, ишлаб турган жиҳозлар, алоҳида тартибдаги хоналар;
- қўшни хоналар — объект умумий бинода турса ва коммуникациялари ҳам умумий бўлса.
Кўздан кечиришдан кейин яна бир нарса аён бўлади: бир марта чиқиш етарлими ёки объектга келишилган жадвал бўйича мунтазам хизмат кўрсатиш кўпроқ тўғри келадими.
Объектни тайёрлаш ва киришни келишиш
Тайёргарликнинг бир қисми объект зиммасида бўлади ва мутахассис чиқишидан олдин бажарилади:
- озиқ-овқатни ёпиқ идишга солинг, очиғини эса иш майдонидан олиб чиқинг;
- плинтусларга, жиҳоз орқасидаги деворларга, пастки жавон ва стеллажларга йўлни бўшатинг;
- иложи бўлган жойда техникани суринг ёки уни фақат сизнинг ходимларингиз суришини олдиндан айтинг;
- чиқинди, картон ва бўш идишларни чиқариб ташланг — ҳашаротлар уларда ҳам яшайди, улар билан кўчиб ҳам юради;
- овқат қолдиқлари ва ёғни, айниқса жиҳозлар орқасидан тозаланг: объектда ейдиган нарса турганида ишлов берилган жойлар ҳашаротларни ёмонроқ жалб қилади;
- идиш-товоқ, инвентар ва майда жиҳозларни очиқ юзалардан йиғиштиринг;
- сменани олдиндан огоҳлантиринг — тайёргарликни охирги иш соатига қолдирмаган маъқул.
Объектга кириш алоҳида келишиб олинади:
- ишлар вақти ва унинг сменага қандай тўғри келиши;
- рухсатномалар, калитлар ва ёрдамчи ҳамда техник хоналар бўйлаб ҳамроҳлик;
- қайси хоналар ва қандай кетма-кетликда бўшатилиши;
- ишлов тегмаслиги керак бўлган жойлар ва техника — улар жойида эмас, олдиндан айтилади;
- ходимлардан ким объектда қолиши ва у билан қандай боғланиш мумкинлиги;
- объект умумий бинода бўлса, қўшни хоналар ва умумий коммуникациялар билан нима қилиш кераклиги.
Ишлаб турган объектда булардан бирор нарсани бажариб бўлмаса, олдиндан айтинг — қаерда ва қандай ишлаш мумкинлиги бевосита тайёргарликка боғлиқ.
Ишлар қандай ўтади
Тартиб умумий андоза бўйича эмас, объектга қараб тузилади:
- иш чегаралари жойида аниқлаштирилади — қайси хоналар ва улардаги қайси жойлар киради;
- объект келишилганидек тайёрланганига ишонч ҳосил қилинади;
- усул хонага ва қандай ҳашаротлар билан иш бораётганига қараб танланади;
- очиқ майдон бўйлаб эмас, яшириниш жойлари ва юриш йўллари бўйлаб иш олиб борилади — тирқишлар, туташган жойлар, коммуникация каналлари, жиҳоз орқасидаги бўшлиқ, товар қабул қилиш ва чиқинди жойлари;
- қўлланган восита йўриқномасига мувофиқ таъсир вақти сақланади ва хона шамоллатилади.
Ҳамма объект учун бир хил тартиб бўлмайди: муассаса ошхонаси, савдо зали ва ишлаб чиқариш бўлими юзалари билан ҳам, уларда нимани бўшатиш мумкинлиги билан ҳам фарқ қилади. Нима ва қандай кетма-кетликда қилиниши олдиндан келишилади.
Объектни ишга қайтариш
Кейин объект эксплуатацияга қайтарилади ва бу босқичда одатда тахминан бир хил саволлар берилади:
- хона қанча ёпиқ туриши ва уни қандай шамоллатиш кераклиги — буни қўлланган восита йўриқномаси белгилайди, мутахассис эса жойида айтади;
- ишни тиклашдан олдин нимани ювиш кераклиги — аввало иш столлари, инвентар ва овқатланиш жойи;
- суртилган восита ювилиб кетмаслиги учун қайси жойларни дарров ювмаслик кераклиги — буни мутахассис айтади;
- объектга ходимлар қачон, мижозлар қачон қайтиши;
- озиқ-овқат ва очиқ идишлар қандай тартибда жойига қайтарилиши.
Бу муддатлар телефонда олдиндан айтилмайди: улар хонага ҳам, унда нима билан ишланганига ҳам боғлиқ.
Мунтазамлик ва профилактика
Бир марталик чиқиш бугунги ҳолатга қаратилган. Ишлаб турган объектга ҳашаротлар кўпинча биринчи марта келган жойидан яна келади: етказиб бериш билан, қўшни хоналардан, бинонинг умумий коммуникацияларидан. Шунинг учун бир марталик мурожаатдан ташқари сиз билан келишилган жадвал бўйича такрорланадиган ташрифлар ҳам мумкин — сизнинг объектингизга қайси бири тўғри келиши кўздан кечириш натижасида аниқланади.
Ташрифлар орасида вазиятни объектнинг ўзига боғлиқ нарсалар ушлаб туради:
- ёпиқ контейнерлардаги чиқинди, тоза майдонча ва мунтазам олиб кетиш;
- қабулда келган идиш, картон ва поддонларни кўздан кечириш;
- сув оқиши ва конденсатни бартараф этиш: суваракларга нам овқатдан кам керак эмас;
- жиҳозларнинг таги ва орқасини тозалаш, фақат кўриниб турган жойни эмас;
- ёрма, ун ва бошқа сочилувчан маҳсулотлар — ёпиқ идишда, акс ҳолда уларга озиқ-овқат куяси етиб боради;
- деразаларга тўр ва зич ёпиладиган эшиклар, айниқса юк тушириладиган томонда — пашшаларга қарши;
- смена учун оддий қоида: якка ҳолдаги ҳашаротни кўрган заҳоти хабар бериш, ҳаммага кўриниб қолишини кутмасдан.
Объектда шу билан бирга кемирувчилар ҳам бўлса, бу алоҳида иш — бинолар дератизацияси. Тозалашдан кейин юзаларга ишлов бериш ҳам алоҳида хизмат: бинолар дезинфекцияси.
