Kanalar — Ixodida turkumiga mansub parazit o‘rgimchaksimonlar. Ular teriga yopishib olib, odam va ko‘plab hayvonlarning qoni bilan oziqlanadi. Bu mayda va ko‘pincha ko‘zga tashlanmaydigan jonivorlar turli kasalliklarni yuqtirishi mumkin, shu bois tabiatda bo‘lgandan keyin tanani tekshirib chiqish muhim.
Kanalar hovlingizni egallab olishiga yo‘l qo‘ymang. Prodez mutaxassislari oilangiz va uy hayvonlaringizni bu qonxo‘rlardan himoya qilishga yordam beradi. Ish hududni sinchiklab ko‘zdan kechirishdan boshlanadi: kanalar yashashi mumkin bo‘lgan joylar aniqlanadi va O‘rta Osiyoga xos barcha turlarga qarshi samarali ishlov rejasi tuziladi.
Kanalar qanday ko‘rinishda bo‘ladi?
Kanalar — o‘rgimchaklarning yaqin qarindoshi: hayvon va odam qoni bilan oziqlanadigan sakkiz oyoqli mayda o‘rgimchaksimonlar. Ularning odatiy belgilari:
- Ko‘pincha to‘q jigarrang, qora yoki qizg‘ish-jigarrang mayda yassi dog‘day ko‘rinadi.
- Kanalarning aksariyati yassi, oval shaklda bo‘ladi.
- Lichinkalarining oltita, nimfa va voyaga yetgan zotlarining esa sakkizta oyog‘i bor.
- Och kana olma urug‘iday keladi, oziqlanish vaqtida esa tanasi ancha kattalashadi va yaqqol ko‘zga tashlanadi.
Kanalarning keng tarqalgan turlari
O‘rta Osiyoda kanalarning quyidagi turlari uchraydi:
- It kanasi: jigarrang tusda, kulrang dog‘lari bor; itlarda va ular yashaydigan joylarda uchraydi.
- Tayga kanasi: ko‘pincha o‘rmonlarda uchraydi, hayvon qoni bilan oziqlanadi va infeksiya yuqtirishi mumkin.
- Dasht kanasi: och jigarrang tusda, dasht va ochiq hududlarda yashaydi, o‘tloq o‘simliklarni afzal ko‘radi.
- Yaylov kanasi: yaylovlarda uchraydi va uy hayvonlarida parazitlik qilishi mumkin.
Kanalarning hayot sikli va ko‘payishi
Kanalarning hayot sikli to‘rt bosqichdan iborat: tuxum, lichinka, nimfa va voyaga yetgan zot. Keyingi bosqichga o‘tish uchun kanaga qon kerak bo‘ladi.
- Kanalarning ba’zi turlari yarim yilgacha, boshqalari ikki-uch yilgacha yashaydi.
- Urg‘ochisi oziqlangach, yerga 1500 dan 5000 tagacha tuxum qo‘yadi. Tuxumdan chiqqan lichinkalar oziqlanish uchun xo‘jayin izlaydi va sikl davom etadi.
Kanalar qayerda yashaydi va xo‘jayinni qanday topadi?
Kanalar baland o‘t, qalin o‘simlik va to‘kilgan barglar ko‘p bo‘lgan joylarni — o‘rmon va o‘tloqlarni afzal ko‘radi. Ular xo‘jayinni faol izlaydi: o‘t uchiga chiqib olib, oldingi oyoqlarini cho‘zgancha kutib turadi. Teriga, kiyimga yoki junga tushgach, kana yopishib oladi va oziqlanishni boshlaydi.
Kanalar asosan ochiq havoda yashasa-da, uy hayvonlarining juni yoki kiyim orqali uyga kirib qolishi mumkin.
Kanalar xavflimi?
Kanalar jiddiy kasalliklarni yuqtirishi mumkin, jumladan:
- Laym kasalligi;
- ensefalit;
- babezioz;
- erlixioz;
- tulyaremiya.
Tabiatda ehtiyot choralariga rioya qilish va uyga qaytgach tanani kana bor-yo‘qligiga tekshirib ko‘rish muhim.
Kana chaqqanda nima qilish kerak?
Sizni kana chaqqan bo‘lsa, shifokorga murojaat qiling. Chaqish belgilari quyidagicha bo‘lishi mumkin:
- qizargan, qichishadigan toshma — Laym kasalligida u «buqa ko‘zi» shaklini olishi mumkin;
- chaqqan joyning shishishi;
- grippga o‘xshash belgilar: isitma, titroq, bosh og‘rig‘i va mushak og‘riqlari;
- holsizlik va tez charchash.
O‘z vaqtida tibbiy yordamga murojaat qilish asoratlarning oldini olishga yordam beradi.
Kana chaqishidan qanday saqlanish mumkin?
O‘zingizni kanalardan himoya qilish uchun:
- uzun shim, paypoq va uzun yengli ko‘ylak kiying;
- shim pochasini paypoq yoki oyoq kiyim ichiga tiqib qo‘ying;
- baland o‘t va qalin butazorlardan saqlaning, so‘qmoqdan yuring;
- tabiatdagi sayrdan keyin o‘zingizni, bolalaringizni va uy hayvonlaringizni ko‘zdan kechiring.
Prodez kanalardan himoya qilishda qanday yordam beradi?
Prodez kanalarga qarshi kompleks yechimlar taklif qiladi. Suyuq va granula shaklidagi vositalar bilan ishlov berish kanalar sonini kamaytiradigan to‘siq hosil qiladi. Hududni ko‘zdan kechirishga bugunoq buyurtma bering!
