Yerqazar kichik sutemizuvchi, ammo kemiruvchi emas. Agar siz uzun va o‘tkir tumshuqli mitti jonivorni ko‘rsangiz, uni darhol sichqon yoki ko‘rsichqon deb hisoblamang: bitta belgi yoki surat hayvonni aniq belgilashga yetmaydi.
Yerqazar qanday ko‘rinadi
Yerqazarning tumshug‘i cho‘zilgan va o‘tkir, ko‘zlari kichik, tanasi ixcham bo‘ladi. U sichqondan avvalo boshi tuzilishi bilan farq qiladi, faqat kattaligi yoki rangi bilan emas.
Yerqazar sichqon va ko‘rsichqondan nimasi bilan farq qiladi
- Sichqondan: yerqazarning tumshug‘i ancha uzun va o‘tkir, ko‘zlari esa odatda kichikroq. Sichqon kemiruvchi, yerqazar esa kemiruvchi emas. Sichqonlar haqida alohida maqolada o‘qishingiz mumkin.
- Ko‘rsichqondan: ko‘rsichqon tuproq qazishga moslashgan, old panjalari keng bo‘ladi. Yerqazar ko‘rsichqonga xos yuzadagi yo‘laklarni qazimaydi, ammo boshqa mayda hayvonlar, jumladan ko‘rsichqon qoldirgan yo‘llardan foydalanishi mumkin.
- Izlarga qarab: bitta iz, tezak yoki ko‘rilgan jonivor ishonchli xulosa uchun yetarli emas. Bir nechta belgini birga baholagan ma’qul.
Yerqazar qayerda paydo bo‘lishi mumkin
Ko‘p yerqazarlar nam joylar hamda o‘simliklar, barglar, toshlar yoki bino chetidagi pana joylarni xush ko‘radi. Ularni namlik va yashirinadigan joy bor hududda ko‘rish mumkin.
Ehtimoliy belgilar
Bilvosita belgilar o‘zi yerqazar borligini tasdiqlamaydi. Kuzatuvlar birikmasiga e’tibor bering:
- bog‘da, poydevor yonida yoki xo‘jalik binosi atrofida tumshug‘i cho‘zilgan mitti jonivor;
- o‘simlik qoldiqlari, nam tuproq yoki pana joy bor hududdagi faollik;
- yangi yuzaki yo‘laklar emas, mavjud yo‘llardan foydalanish.
Mumkin bo‘lgan zarar va xavflar
Yerqazarlar asosan umurtqasizlar bilan oziqlanadi. Hovlida yerqazarni ko‘rish uyning shikastlanishini yoki zudlik bilan ishlov berish kerakligini anglatmaydi. Ammo jonivorlar bino ichida tez-tez paydo bo‘lsa, kirish yo‘li noma’lum bo‘lsa yoki belgilar bir-biriga mos kelmasa, vaziyatni sinchiklab baholash kerak.
Oldini olish
- devorlar yonidagi barglar, o‘simlik qoldiqlari va pana bo‘lishi mumkin bo‘lgan keraksiz buyumlarni olib tashlang;
- xo‘jalik xonalariga kirish mumkin bo‘lgan tirqish va boshqa joylarni tekshiring;
- imkon bo‘lsa, bino yonidagi doimiy ortiqcha namlik manbalarini bartaraf eting.
Qachon mutaxassis bahosi kerak
Agar jonivorlar xonada muntazam paydo bo‘lsa, izlarni kim qoldirayotganini tushunmasangiz yoki kirish yo‘llarini tekshirish zarur bo‘lsa, baholash uchun murojaat qiling. Mutaxassis kuzatuvlarni tushunishga va hayvon turini taxmin qilmasdan keyingi qadamni tanlashga yordam beradi.
