Sichqonlar (Mus musculus) — Muridae oilasiga mansub kemiruvchilar bo‘lib, uylar va tijorat binolariga tez-tez chaqirilmagan mehmon bo‘lib kiradi. Ingichka tanasi, yirik quloqlari va o‘tkir tishlari ularni tor tirqishlar va inshootdagi zaif joylardan o‘tishning ustasiga aylantiradi. Bu kemiruvchilarning tez ko‘payishi ularning sonini keskin oshirib, ularga qarshi kurashni qiyinlashtiradi.
Sichqon nima?
Agar uyingizda kemiruvchini ko‘rib qolsangiz, bu yoqimsiz kutilmagan hol bo‘lishi mumkin. Uni sichqon yoki kalamush ekanini qanday aniqlash mumkin? Sichqonlarni kalamushlardan ajratib turadigan bir necha belgi:
- Bosh shakli: Sichqonning boshi o‘tkir uchli va tanasiga nisbatan kichik ko‘rinadi.
- Ko‘z va quloqlari: Sichqonlarning ko‘zi va quloqlari nisbatan yirik.
- Tanasi: Voyaga yetgan uy sichqonining uzunligi taxminan 9 sm, vazni esa kamdan-kam 30 grammdan oshadi.
- Juni: Rangi kulrangdan jigarranggacha o‘zgarib turadi, tuki esa kalamushnikiga qaraganda silliqroq.
- Dumi: Sichqonning dumi uzun va ingichka, yengil junlar bilan qoplangan — kalamushning yo‘g‘on, tangachali dumidan farqli.
Sichqonlar qancha yashaydi?
Sichqonlar uzoq yashamaydi, biroq hayratlanarli tezlikda ko‘payishga ulguradi.
- Chaqaloqlik davri: Dastlabki uch hafta sichqon bolalari to‘liq onasiga bog‘liq bo‘ladi.
- O‘smirlik davri: Olti haftalikkacha ular tez o‘sadi va atrofni o‘rgana boshlaydi.
- Voyaga yetish: 6–8 haftalikda sichqonlar jinsiy jihatdan yetiladi. Yovvoyi tabiatda ularning o‘rtacha umri 1–2 yil, biroq bunga atrof-muhit sharoiti va yirtqichlarning mavjudligi ta’sir qiladi.
Sichqonlarni uyga nima tortadi?
Sichqonlar oziq, suv va boshpana izlab uylarga kiradi, ayniqsa sovuq faslda. Ular atigi 1,5 sm diametrli teshiklardan o‘tib keta oladi. Eng ko‘p makon quradigan joylari:
- Chordoq va yerto‘lalar
- Devor ichidagi bo‘shliqlar
- Saqlash quttilari
- Maishiy texnika orqasi
Sichqon borligining belgilari:
- Oziq manbalari yaqinidagi mayda tezak
- Mebel, qadoq va simlardagi kemirilgan izlar
- Maydalangan qog‘oz yoki matodan qilingan uyalar
- Tunda shitirlash yoki tirnash tovushlari
- Siydikning o‘tkir hidi
Sichqonlar nimasi bilan xavfli?
Sichqonlar tajovuzkor emas, biroq burchakka qamalib qolsa chaqishi mumkin. Ular salmonellyoz va leptospiroz kabi kasalliklarni tarqatuvchi bo‘lib, bu kasalliklar siydik, najas va so‘lak orqali yuqadi. Bundan tashqari, sichqonlar simlarni kemirib qisqa tutashuvga sabab bo‘lishi, devor va mebelni shikastlashi mumkin.
Sichqonlar nima yeydi?
Tabiatda sichqonlar urug‘, don, meva va ba’zan hasharotlar bilan oziqlanadi. Uylarda esa ularning ratsioni xilma-xillashadi: ovqat qoldiqlari, uy hayvonlari yemi, yormalar va hatto axlat qutisidagi narsalar. Moslashuvchanligi tufayli ular ham qishloq, ham shahar sharoitida muvaffaqiyatli yashab qoladi.
Uyda sichqon paydo bo‘lsa nima qilish kerak?
Uyda sichqonni sezib qolsangiz, tez chora ko‘rish muhim:
- Kirish yo‘llarini bekiting: Devor, pol va deraza atrofidagi tirqish va yoriqlarni berkiting.
- Oziq manbalarini yo‘qoting: Oziq-ovqatni zich yopiladigan idishlarda saqlang, axlatni o‘z vaqtida chiqaring.
- Mutaxassislarga murojaat qiling: Mutaxassislar zararlanish darajasini baholab, uyni sichqonlardan xalos qilish va ularning qaytishining oldini olishga yordam beradi.
Agar uyingizda sichqonni sezib qolsangiz, darhol kemiruvchilarga qarshi kurashning professional xizmatiga murojaat qilish muhim, chunki sichqonlar juda tez ko‘payadi va qisqa vaqtda jiddiy muammoga aylanishi mumkin. Prodez kompaniyasi mutaxassislari zararlanish miqyosini baholash, sichqonlarni samarali yo‘q qilish va ularning qayta paydo bo‘lishining oldini olish uchun zarur bilim va vositalarga ega. Uyingizni himoya qilishni Prodez xizmatlari bilan boshlash uchun hoziroq tekshiruvga buyurtma bering!
